Algengar spurningar og svör

Fjarskiptastofa tekur við kvörtunum frá neytendum telji þeir að fjarskiptafyrirtæki brjóti gegn þeim skyldum sínum sem kveðið er á um í lögum eða almennum heimildum og rekstrarleyfum.

Rafrænt kvörtunareyðublað

Óumbeðin símtöl 
Notkun sjálfvirkra uppkallskerfa, símbréfa eða tölvupósts fyrir beina markaðssetningu er því aðeins leyfð að áskrifandi hafi fyrirfram veitt samþykki sitt. Þó er heimilt að nota tölvupóstfang við sölu á vörum eða þjónustu fyrir beina markaðssetningu á eigin vörum eða þjónustu ef áskrifanda er gefinn kostur á að andmæla slíkri notkun þeim að kostnaðarlausu þegar skráning á sér stað og sömuleiðis í hvert sinn sem skilaboð eru send. Að öðru leyti er hin almenna regla að óumbeðin símtöl í formi beinnar markaðssetningar eru óheimil til áskrifenda sem óska ekki eftir að taka á móti þeim.

Bannmerking í símaskrá
Áskrifendur geta óskað eftir að gefið verði til kynna með merkingu í símaskrá að upplýsingar um hann megi ekki nota í tilgangi beinnar markaðssetningar.
(Sjá 46. grein laga um fjarskipti nr 81/2003)

Kvartanaleiðir

• Notandi sem vill kvarta  yfir heimasíma skal snúa sér til viðkomandi fjarskiptafyrirtækis
• Kvörtun til Fjarskiptastofu:
  Telji notandi að fjarskiptafyrirtæki sem rekur fastasíma hafi brotið gegn skyldum sínum samkvæmt lögum um fjarskipti eða gegn skilyrðum sem mælt er fyrir um í almennum heimildum, réttindum eða í rekstrarleyfi getur hlutaðeigandi beint kvörtun til Fjarskiptastofu um að hún láti málið til sín taka. Stofnunin skal leita álits viðkomandi fjarskiptafyrirtækis á kvörtuninni og jafnframt freista þess að jafna ágreining aðila á skjótan hátt. Náist ekki samkomulag skal úr ágreiningi skorið með ákvörðun. Ákvarðanir Fjarskiptastofu sæta kæru til sérstakrar nefndar, úrskurðarnefndar fjarskipta- og póstmála. Kæra skal berast nefndinni innan fjögurra vikna frá því að viðkomanda varð kunnugt um ákvörðun stofnunarinnar.
  • Rafrænt kvörtunareyðublað hér á vefnum

Sjá meira um óumbeðin fjarskipti hér á vefnum.

Samningur við fjarskiptafyrirtæki
Áskrifendur farsíma á einstaklingsmarkaði eiga rétt á samningi viðfjarskiptafyrirtæki sem skal innihalda a.m.k. eftirfarandi atriði:

a.     nafn og heimilisfang þjónustuveitanda,
b.     þjónustu sem veita á, gæði hennar og tímann sem upphafleg tenging mun taka,
c.     viðhaldsþjónustu sem boðin er,
d.     nákvæmar upplýsingar um verð og gjaldskrá og hvernig hægt er að nálgast nýjustu upplýsingar um viðeigandi gjöld og viðhaldsgjöld,
e.     gildistíma samningsins, skilmála fyrir endurnýjun hans og uppsögn,
f.      skaðabætur og fyrirkomulag endurgreiðslu ef þjónusta er ekki í samræmi við samning,
g.     hvernig hefja skuli mál til lausnar á deilum milli áskrifenda og fjarskiptafyrirtækis.

Fjarskiptafyrirtæki eiga að birta viðskiptaskilmála og gjaldskrá fyrir alla þjónustu sína á aðgengilegan hátt.

Pakkatilboð
Símafyrirtækin bjóða upp á mismunandi áskriftarleiðir, þ.á.m. svokölluð pakkatilboð þar sem fleiri þættir t.d. áskrift að heimasíma, farsíma og nettengingu eru settir inn í sama pakkann og eitt grunnverð greitt fyrir allt.  Mismunandi er hvað felst í pökkunum, t.d. hve mikið niðurhal, símanotkun o.fl.  Þess vegna er nauðsynlegt fyrir neytendur að meta sína eigin notkun, t.d. hvort netið er notað mikið eða lítið, hvort mikið er sótt af efni á erlendar síður, hvort hringt er mikið eða lítið úr farsíma í annað símafyrirtæki og þá hvaða o.s.frv. 

Binditími samnings
Óheimilt er í samningi að kveða á um lengri binditíma áskrifenda en sex mánuði. Eftir þann tíma er áskrifanda heimilt að segja upp samningi með eins mánaðar fyrirvara. Ákveði áskrifandi að færa viðskipti sín til annars fjarskiptafyrirtækis skal vera tryggt að þjónustuflutningur gangi greiðlega fyrir sig.

Uppsögn samnings vegna breytinga á skilmálum
Áskrifendur á einstaklingsmarkaði skulu eiga rétt á því að segja samningum fyrirvaralaust upp án greiðslu skaðabóta þegar þeir fá tilkynningu um fyrirhugaða breytingu á samningsskilmálum. Áskrifendum á einstaklingsmarkaði skal veittur a.m.k. eins mánaðar uppsagnarfrestur áður en breytingar taka gildi og skulu þeir jafnframt upplýstir um rétt sinn til að segja upp samningi að skaðlausu vilji þeir ekki samþykkja hina nýju skilmála.

Vanskil og lokanir
Áskrifendur sem eru í vanskilum með greiðslu símagjalda annarra en símtala með yfirgjaldi geta átt von á að lokað verði fyrir þjónustu við þá að undangenginni skriflegri aðvörun a.m.k. einum mánuði fyrir lokun. Fyrsta mánuð eftir lokun á að vera hægt að hringja í áskrifandann og sömuleiðis á að vera hægt að hringja í neyðarnúmerið 112. 

Ábyrgð fjarskiptafyrirtækja
Fjarskiptafyrirtæki geta í viðskiptaskilmálum sínum undanþegið sig bótaábyrgð á tjóni sem rekja má til sambandsleysis, rofs á fjarskiptum eða annarra truflana sem kunna að verða á rekstri fjarskiptaneta. Ábyrgðartakmörkunin er þó bundin við að tjónið verði ekki rakið tilstórfelldra mistaka starfsmanna fyrirtækisins.

Sá sem hringir frá Íslandi í farsímanotanda með íslenskt númer sem staddur er í útlöndum greiðir skv. innanlandsgjaldskrá síns fjarskiptafyrirtækis en sá sem tekur á móti símtalinu greiðir samkvæmt útlandagjaldskrá síns fjarskiptafyrirtækis.

Því greiðir farsímanotandi í útlöndum bæði fyrir þau símtöl sem hann hringir sjálfur og þau símtöl sem honum berast. Athugið þó að gjaldið er lægra fyrir móttekin símtöl en þegar hringt er heim.

Öll símtöl fara í gegnum símgátt þjónustufyrirtækis á Íslandi og  því jafngildir það millilandasímtali ef hringt er í vin eða ættingja sem er með notandanum á ferðalagi og eru með honum í vinaáskrift.

Gjaldskrá þess fyrirtækis sem íslenska símafyrirtækið hefur gert reikisamning við gildir fyrir alla símnotkun að viðbættu 20 %þjónustugjaldi og 24,5% virðisaukaskatti. Það kostar því töluvert meira að hringja erlendis frá til Íslands, en það kostar að hringja innanlands.

Talhólf
Farsímanotandi sem er í útlöndum greiðir fyrir símtöl sem enda í talhólfinu hans eins og um móttekin símtöl sé að ræða.

Fastlínu nettengingar

• ADSL tengingar
  Hægt er að nýta hefðbundnar símalínur (kopar) og símanet til háhraðasendinga á gögnum til og frá viðskiptavinum sem eru í fastri áskrift. Notandinn þarf að fá ADSL beini (e. router) til að geta verið áskrifandi að ADSL-þjónustu sem felur í sér háhraðaflutning á gögnum og myndefni, gagnvirka margmiðlun og fl.
• VDSL tengingar
  Ljósleiðari er notaður til að flytja gögn að tengikassa í götu.  Frá götu og inn í hús til notanda fara gögnin um hefðbundnar símalínur (kopar). Notandinn þarf að fá VDSL beini (e. router) til að geta verið áskrifandi að VDSL-þjónustu sem felur í sér háhraðaflutning á gögnum og myndefni, gagnvirka margmiðlun og fl.
• Ljósleiðari 
  Ljósleiðarar hafa mestu flutningsgetu fyrir stafræn gögn í tvær áttir, þ.e. til og frá notandanum. 
  Á ljósleiðara er hægt að senda tugi sjónvarpsrása og stórar gagnasendingar fyrir gagnvirk samskipti. Verið er að leggja ljósleiðara á þéttbýlissvæðum hér á landi s.s. í Reykjavík og Akureyri. Enn sem komið er takmarkast gagnaflutningar á ljósleiðaranetum við hverfi og þéttbýliskjarna.
• Kapalsjónvarp    
  Dreifing á sjónvarpsefni er algeng breiðbandsþjónusta. Sjónvarpsrásum er þá dreift um lokuð kapalkerfi í fjölbýlishúsum, hverfum eða minni þéttbýliskjörnum. Kapalkerfin hafa í fæstum tilfellum verið uppfærð þannig að þau geti annað öðrum gagnaflutningum samhliða sjónvarpssendingum, en þó eru dæmi um að boðið sé upp á símaþjónustu og háhraðatengingar á kapalkerfum.
• Stafrænt sjónvarp 
  Með stafrænum sjónvarpssendingum opnast sá möguleiki að dreifa myndefni á nýjum leiðum t.d. um fastlínunetið, á ljósleiðara og með örbylgjusendingum í loftinu.

Þráðlausar nettengingar

• UMTS – háhraða-farþjónusta (3G / 4G)
  Talað er um aðra, þriðju og fjórðu kynslóð farsímakerfa, þ.e. GSM (2G) og síðan 3G og 4G.  Með hverri kynslóð margfaldast magn og hraði gagnaflutninga.
  Með tilkomu 3G og síðan 4G kerfa  hefur opnast möguleiki á því að byggja upp háhraða-farnet um allt land. Kveðið er á um slíka uppbyggingu í fjarskiptaáætlunum.
• WLAN – Þráðlaus net
  Skammdrægar örbylgjusendingar á þráðlausum netum geta haft mikla flutningsgetu og þykja henta vel fyrir fyrirtæki og stofnanir. Á þráðlausum netum er hægt að senda gögn á útvarpstíðnum sem eru ekki leyfisskyldar. Það ræðst af flutningsgetu um netgátt á Internetið hvaða burðargetu þráðlausa netið hefur. Þráðlaus net fyrir tölvunotendur hafa verið sett upp víða.

Hafðu eftirfarandi atriði í huga þegar þú býrð til ný lykilorð.

• Nota lágmark 8 stafi

• Nota a.m.k. 3 af 4 möguleikum um hástafi, lágstafi, tölustafi og tákn

• Ekki stafa algeng orð afturábak óbreytt
• Ekki nota nafnið þitt eða hluta úr nafninu
• Ekki velja algeng/venjuleg orð, t.d. bolli, mynd, vetur o.s.frv
• Ekki nota óbreyttar upplýsingar er tengjast þér, svo sem símanúmer, kennitölu o.s.frv.
• Ekki nota talna eða stafarunur eins og 123456, né takkaraðir á hnappaborðinu t.d. qwerty

Kynntu þér fleiri góð ráð um lykilorð á vefnum Netöryggi.is